استراتژی مارکتینگ؛ نقشه راه رشد برند در بازارهای رقابتی
استراتژی مارکتینگ فقط مجموعه‌ای از فعالیت‌های تبلیغاتی نیست. بلکه نقشه‌ای برای شناخت بازار، جذب مخاطب و هدایت برند به سمت رشد پایدار است.
در بازارهای رقابتی، داشتن محصول خوب به‌تنهایی کافی نیست. برندها به یک استراتژی بازاریابی منسجم نیاز دارند تا بدانند چه مخاطبی را هدف بگیرند و چه پیامی را منتقل کنند. همچنین باید بدانند از چه کانال‌هایی برای رسیدن به اهداف خود استفاده کنند.
یک استراتژی مارکتینگ اصولی، تصمیم‌های بازاریابی را هدفمندتر می‌کند و مسیر رشد برند را روشن‌تر نشان می‌دهد.
استراتژی مارکتینگ چیست و چرا اهمیت دارد؟
در یک بازار شلوغ، صرفاً بیشتر تبلیغ کردن به معنای بیشتر فروختن نیست. استراتژی مارکتینگ مشخص می‌کند برند قرار است کجا رقابت کند و چه کسانی را هدف قرار دهد. همچنین مشخص می‌کند برند چگونه در میان گزینه‌های مختلف دیده و انتخاب شود.
در واقع، استراتژی بازاریابی کمک می‌کند فعالیت‌های پراکنده به یک مسیر مشخص تبدیل شوند. در این مسیر، هر اقدام هدفی روشن خواهد داشت.
استراتژی مارکتینگ؛ قبل از اجرا، یک تصمیم‌گیری هوشمندانه
فرض کنید یک برند هم‌زمان در شبکه‌های اجتماعی، تبلیغات آنلاین، ایمیل مارکتینگ و رویدادهای حضوری فعالیت می‌کند. اما نمی‌داند کدام مخاطب برایش اولویت دارد. همچنین مشخص نیست چه پیامی باید در تمام این کانال‌ها منتقل شود.
نتیجه معمولاً صرف بودجه و انرژی بدون رسیدن به یک خروجی مشخص است.
تدوین استراتژی بازاریابی دقیقاً برای جلوگیری از چنین وضعیتی انجام می‌شود. در این فرآیند، بازار هدف، رفتار مشتری و مزیت رقابتی بررسی می‌شوند. جایگاه برند و اهداف کسب‌وکار نیز مورد بررسی قرار می‌گیرند. این بررسی‌ها به انتخاب مسیر مناسب برای فعالیت‌های بازاریابی کمک می‌کنند.
چرا هر برند به استراتژی متفاوتی نیاز دارد؟
نسخه یکسانی برای همه کسب‌وکارها وجود ندارد. یک شرکت B2B که محصولات تخصصی به سازمان‌ها می‌فروشد، به رویکردی متفاوت از یک برند مصرفی نیاز دارد.
حتی دو شرکت فعال در یک صنعت نیز ممکن است استراتژی مارکتینگ متفاوتی داشته باشند. این تفاوت می‌تواند به دلیل مخاطب هدف، بودجه، جایگاه برند یا اهداف تجاری آن‌ها باشد.
به همین دلیل، یک استراتژی مؤثر باید از شرایط واقعی کسب‌وکار شروع شود؛ نه از فهرستی از ترندهای بازاریابی.
نتیجه یک استراتژی خوب چیست؟
هدف نهایی استراتژی مارکتینگ صرفاً افزایش تبلیغات یا جذب بازدید بیشتر نیست. یک استراتژی درست باید به برند کمک کند:
- مخاطب هدف خود را دقیق‌تر بشناسد.
- منابع بازاریابی را هوشمندانه‌تر تخصیص دهد.
- پیام مشخص و متمایزی برای بازار داشته باشد.
- کانال‌های مؤثرتر را انتخاب کند.
- عملکرد فعالیت‌های بازاریابی را اندازه‌گیری کند.
- مسیر رشد و توسعه برند را هدفمندتر پیش ببرد.
در نتیجه، استراتژی مارکتینگ را می‌توان نقشه تصمیم‌گیری بازاریابی برند دانست. این نقشه مشخص می‌کند چگونه می‌توان از وضعیت فعلی به اهداف تجاری موردنظر رسید.
یک استراتژی مارکتینگ موفق از چه بخش‌هایی تشکیل می‌شود؟
هیچ استراتژی مارکتینگ موفقی از حدس و حداقل اطلاعات ساخته نمی‌شود. پیش از انتخاب کانال تبلیغاتی یا طراحی کمپین، باید بدانیم بازار چه شرایطی دارد. همچنین باید بدانیم مشتری چه می‌خواهد و برند در چه نقطه‌ای قرار گرفته است.
به همین دلیل، تدوین استراتژی بازاریابی معمولاً از چند بخش به‌هم‌پیوسته تشکیل می‌شود.
۱. تحلیل بازار و رقبا
اولین قدم، شناخت زمین بازی است. بررسی اندازه و شرایط بازار، روندهای موجود، رفتار رقبا و فرصت‌های احتمالی کمک می‌کند برند جایگاه مناسب‌تری برای رقابت پیدا کند.
تحلیل رقبا نیز فقط به بررسی تبلیغات آن‌ها محدود نیست؛ قیمت‌گذاری، پیام برند، نقاط قوت و ضعف و شیوه ارتباط با مشتری نیز باید بررسی شود.
۲. شناخت مخاطب هدف
قرار نیست یک برند برای همه جذاب باشد. در استراتژی مارکتینگ باید مشخص شود مشتری ایده‌آل چه کسی است، چه نیازی دارد، چه مشکلی را تجربه می‌کند و هنگام تصمیم‌گیری به چه عواملی توجه دارد.
شناخت دقیق مخاطب هدف باعث می‌شود پیام، محتوا و کانال‌های بازاریابی با دقت بیشتری انتخاب شوند.
۳. تعیین اهداف بازاریابی
«فروش بیشتر» هدفی کلی است. یک استراتژی مناسب باید اهداف مشخص و قابل‌اندازه‌گیری داشته باشد؛ مانند افزایش آگاهی از برند، جذب سرنخ فروش، افزایش نرخ تبدیل یا حفظ مشتریان فعلی.
۴. تعیین جایگاه و پیام برند
مخاطب باید بداند چرا باید یک برند را در میان گزینه‌های موجود انتخاب کند. در این مرحله، مزیت رقابتی، ارزش پیشنهادی و جایگاه برند مشخص می‌شود و پیام اصلی بازاریابی شکل می‌گیرد.
۵. انتخاب کانال‌های بازاریابی
پس از شناخت مخاطب و هدف، نوبت به انتخاب کانال می‌رسد. وب‌سایت، SEO، شبکه‌های اجتماعی، تبلیغات دیجیتال، ایمیل مارکتینگ، رویدادها و بازاریابی محتوایی تنها زمانی ارزشمندند که با مخاطب و هدف استراتژی هماهنگ باشند.
۶. تعیین بودجه و منابع
حتی بهترین ایده بدون منابع کافی قابل اجرا نیست. بودجه بازاریابی، نیروی انسانی، ابزارها و زمان موردنیاز باید پیش از اجرای برنامه مشخص شوند تا استراتژی قابلیت عملیاتی شدن داشته باشد.
مراحل تدوین استراتژی مارکتینگ؛ از تحلیل تا اجرا
تدوین استراتژی مارکتینگ شبیه ترسیم یک مسیر روی نقشه است؛ قبل از حرکت باید بدانیم از کجا شروع می‌کنیم، مقصد کجاست و در طول مسیر چه موانعی ممکن است وجود داشته باشد. هرچه این مرحله دقیق‌تر انجام شود، تصمیم‌های بازاریابی در زمان اجرا هدفمندتر خواهند بود.
۱. وضعیت فعلی برند را بررسی کنید
قبل از طراحی یک استراتژی جدید، باید عملکرد فعلی برند بررسی شود. فروش، جایگاه بازار، کانال‌های جذب مشتری، عملکرد محتوا، نقاط قوت و ضعف و میزان شناخت برند، اطلاعات مهمی برای شروع هستند.
ابزارهایی مانند SWOT نیز می‌توانند در این مرحله به شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای پیش روی برند کمک کنند.
۲. بازار هدف را مشخص کنید
بازار هدف فقط یک گروه سنی یا یک منطقه جغرافیایی نیست. باید نیازها، رفتار خرید، دغدغه‌ها و ویژگی‌های مشتریان بالقوه نیز بررسی شود.
هرچه شناخت برند از مخاطب هدف دقیق‌تر باشد، طراحی پیام و انتخاب کانال بازاریابی نیز هدفمندتر خواهد شد.
۳. اهداف مشخص تعیین کنید
حالا باید مشخص شود استراتژی قرار است چه نتیجه‌ای ایجاد کند. اهداف بهتر است مشخص، قابل‌اندازه‌گیری و دارای بازه زمانی باشند.
برای مثال:
- افزایش آگاهی از برند
- افزایش سرنخ‌های فروش
- بهبود نرخ تبدیل
- افزایش فروش
- حفظ مشتریان فعلی
این اهداف، معیار سنجش موفقیت استراتژی بازاریابی در مراحل بعد خواهند بود.
۴. پیام اصلی برند را طراحی کنید
مخاطب باید درک کند برند چه ارزشی برای او ایجاد می‌کند و چه تفاوتی با رقبا دارد. بنابراین، ارزش پیشنهادی و پیام بازاریابی باید ساده، واضح و متناسب با نیاز مخاطب باشند.
پیام خوب لزوماً پیچیده نیست؛ گاهی یک جمله روشن می‌تواند بیشتر از چندین پیام پراکنده در ذهن مخاطب باقی بماند.
۵. تاکتیک‌ها و کانال‌های مناسب را انتخاب کنید
در این مرحله، استراتژی به برنامه عملی نزدیک می‌شود. بسته به هدف و مخاطب، می‌توان از SEO، بازاریابی محتوا، شبکه‌های اجتماعی، تبلیغات، ایمیل مارکتینگ، رویدادها یا بازاریابی B2B استفاده کرد.
نکته مهم این است که انتخاب کانال نباید صرفاً بر اساس محبوبیت یک پلتفرم باشد؛ کانالی مناسب است که بتواند برند را به مخاطب درست و در زمان مناسب برساند.
۶. اجرا، اندازه‌گیری و بهینه‌سازی
هیچ استراتژی مارکتینگ را نباید ثابت و غیرقابل تغییر در نظر گرفت. پس از اجرا باید نتایج بررسی شوند و مشخص شود کدام فعالیت‌ها عملکرد بهتری داشته‌اند.
با تحلیل KPIهای بازاریابی، نرخ تبدیل، هزینه جذب مشتری و سایر شاخص‌های مرتبط، می‌توان بخش‌های ضعیف را اصلاح و منابع را به فعالیت‌های مؤثرتر اختصاص داد.
به این ترتیب، تدوین استراتژی مارکتینگ یک اقدام یک‌باره نیست؛ بلکه چرخه‌ای از تحلیل، برنامه‌ریزی، اجرا، اندازه‌گیری و بهینه‌سازی است که با تغییر بازار و رفتار مشتری باید به‌روزرسانی شود.
تفاوت استراتژی مارکتینگ و برنامه بازاریابی چیست؟
استراتژی مارکتینگ و برنامه بازاریابی ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند، اما یک مفهوم نیستند. اگر بخواهیم ساده توضیح دهیم، استراتژی مشخص می‌کند برند چه مسیری را برای رسیدن به اهداف خود انتخاب می‌کند و چرا؛ در مقابل، برنامه بازاریابی مشخص می‌کند برای حرکت در این مسیر چه اقداماتی، در چه زمانی و با چه منابعی باید انجام شود.
استراتژی مارکتینگ؛ انتخاب مسیر درست
در تدوین استراتژی بازاریابی ابتدا تصمیم‌های کلان گرفته می‌شوند؛ از جمله اینکه برند کدام بازار را هدف قرار دهد، چه مخاطبانی برای آن اهمیت بیشتری دارند، چه جایگاهی در بازار داشته باشد و چگونه خود را از رقبا متمایز کند.
برای مثال، یک شرکت ممکن است تصمیم بگیرد به‌جای رقابت بر سر قیمت، خود را به‌عنوان یک برند تخصصی و قابل‌اعتماد در بازار معرفی کند. این تصمیم، بخشی از استراتژی مارکتینگ است؛ زیرا جهت کلی فعالیت‌های بازاریابی را مشخص می‌کند.
برنامه بازاریابی؛ تبدیل استراتژی به اقدام
پس از مشخص شدن مسیر، نوبت به اجرا می‌رسد. برنامه بازاریابی تصمیم‌های استراتژیک را به فعالیت‌های مشخص تبدیل می‌کند؛ مانند تولید محتوای تخصصی، اجرای کمپین تبلیغاتی، بهینه‌سازی سایت برای SEO، فعالیت در شبکه‌های اجتماعی یا حضور در رویدادهای مرتبط.
در این مرحله، زمان‌بندی، بودجه، مسئولیت‌ها و شاخص‌های ارزیابی نیز مشخص می‌شوند تا اجرای برنامه قابل‌اندازه‌گیری باشد.
یک مثال ساده برای درک تفاوت
فرض کنید یک شرکت دارویی قصد دارد در میان متخصصان حوزه سلامت، جایگاه خود را به‌عنوان یک برند تخصصی و قابل‌اعتماد تقویت کند.
استراتژی: تمرکز بر اعتبار علمی و ارتباط هدفمند با متخصصان.
برنامه بازاریابی: تولید محتوای تخصصی، برگزاری وبینار، حضور در رویدادهای صنعت، اجرای کمپین‌های ارتباطی و اندازه‌گیری نتایج هر فعالیت.
در این مثال، استراتژی جهت حرکت را مشخص می‌کند و برنامه بازاریابی، اقدامات لازم برای حرکت در آن جهت را تعیین می‌کند.
چرا شناخت این تفاوت اهمیت دارد؟
داشتن برنامه‌های متعدد بدون یک استراتژی مارکتینگ مشخص می‌تواند باعث پراکندگی فعالیت‌ها و هدررفت منابع شود. از طرف دیگر، یک استراتژی خوب بدون برنامه اجرایی نیز در حد یک تصمیم باقی می‌ماند.
نقش تحقیقات بازار و داده در استراتژی مارکتینگ
چطور می‌توان برای بازاری تصمیم گرفت که شناخت دقیقی از آن نداریم؟ استراتژی مارکتینگ زمانی می‌تواند اثربخش باشد که تصمیم‌های آن بر اساس شناخت واقعی از بازار، مشتری و رقبا شکل گرفته باشند. اینجا است که تحقیقات بازار و تحلیل داده وارد فرآیند بازاریابی می‌شوند و به برند کمک می‌کنند به‌جای حدس، بر اساس شواهد تصمیم بگیرد.
تحقیقات بازار؛ نقطه شروع تصمیم‌های دقیق
تحقیقات بازار به برند کمک می‌کند اطلاعاتی درباره نیازهای مشتریان، رفتار خرید، روندهای بازار و وضعیت رقبا به دست آورد. این اطلاعات می‌توانند نشان دهند یک فرصت جدید در بازار کجاست یا چه مشکلی هنوز به‌خوبی پاسخ داده نشده است.
برای مثال، ممکن است یک شرکت تصور کند قیمت مهم‌ترین عامل تصمیم‌گیری مشتریان است؛ اما تحقیقات بازار نشان دهد کیفیت، خدمات پس از فروش یا اعتبار برند نقش پررنگ‌تری دارد. همین تفاوت کوچک می‌تواند مسیر استراتژی بازاریابی را تغییر دهد.
داده؛ ابزاری برای کاهش تصمیم‌های حدسی
داده‌های فروش، رفتار کاربران سایت، نرخ تعامل محتوا، نتایج کمپین‌ها و اطلاعات مربوط به مشتریان، هرکدام بخشی از تصویر عملکرد برند را نشان می‌دهند. کنار هم قرار دادن این داده‌ها به تیم بازاریابی کمک می‌کند بفهمد کدام فعالیت‌ها نتیجه بهتری داشته‌اند و کدام بخش‌ها نیازمند اصلاح هستند.
به همین دلیل، بازاریابی داده‌محور فقط جمع‌آوری اطلاعات نیست؛ مهم این است که داده به بینش قابل‌استفاده و سپس به تصمیم بازاریابی تبدیل شود.
ترکیب داده و شناخت انسانی
داده‌ها پاسخ همه سؤالات را نمی‌دهند. عددها می‌توانند نشان دهند چه اتفاقی افتاده است، اما شناخت رفتار و نیاز مشتری کمک می‌کند بفهمیم چرا آن اتفاق رخ داده است.
ترکیب تحقیقات بازار، تحلیل داده و شناخت مخاطب می‌تواند تصویر کامل‌تری برای تدوین استراتژی مارکتینگ ایجاد کند. این رویکرد به برند اجازه می‌دهد پیام، کانال و منابع خود را با اطمینان بیشتری انتخاب کند.
از داده تا تصمیم بازاریابی
فرآیند را می‌توان در یک مسیر ساده خلاصه کرد:
جمع‌آوری اطلاعات ← تحلیل داده ← شناسایی فرصت ← تصمیم‌گیری ← اجرا ← اندازه‌گیری و بهینه‌سازی
در نتیجه، هرچه شناخت برند از بازار و مخاطب دقیق‌تر باشد، احتمال اینکه استراتژی مارکتینگ بر پایه تصمیم‌های منطقی و قابل‌سنجش شکل بگیرد، بیشتر خواهد بود.
اشتباهات رایج در تدوین استراتژی مارکتینگ
داشتن یک استراتژی مارکتینگ به‌تنهایی موفقیت برند را تضمین نمی‌کند. گاهی مشکل نه در کمبود بودجه یا ابزار، بلکه در تصمیم‌هایی است که از همان ابتدای مسیر اشتباه گرفته شده‌اند. شناخت این خطاها می‌تواند از اتلاف زمان و منابع جلوگیری کند.
هدف‌گذاری مبهم
می‌خواهیم بیشتر دیده شویم یا «می‌خواهیم فروش را افزایش دهیم» جهت کلی را نشان می‌دهد، اما برای یک استراتژی دقیق کافی نیست. اهداف باید مشخص، قابل‌اندازه‌گیری و دارای بازه زمانی باشند تا بتوان میزان پیشرفت را ارزیابی کرد.
تلاش برای جذب همه مخاطبان
یکی از اشتباهات رایج این است که برند تصور کند هرچه مخاطبان بیشتری را هدف بگیرد، شانس موفقیت آن بیشتر می‌شود. در عمل، مشخص کردن مخاطب هدف به برند کمک می‌کند پیام دقیق‌تر و پیشنهاد ارزشمندتری طراحی کند.
انتخاب کانال بر اساس ترند
هر کانالی که محبوب است، الزاماً برای هر برند مناسب نیست. انتخاب شبکه اجتماعی یا ابزار تبلیغاتی صرفاً به دلیل ترند بودن می‌تواند منابع را هدر دهد. در استراتژی بازاریابی، کانال باید بر اساس رفتار مخاطب و هدف کسب‌وکار انتخاب شود.
نادیده گرفتن رقبا
حتی اگر محصول یا خدمات یک برند متمایز باشد، شناخت رقبا ضروری است. بررسی نقاط قوت، ضعف، پیام تبلیغاتی و جایگاه رقبا می‌تواند فرصت‌هایی را آشکار کند که در نگاه اول دیده نمی‌شوند.
اجرای استراتژی بدون شاخص سنجش
اگر ندانیم یک فعالیت چه نتیجه‌ای ایجاد کرده، نمی‌توانیم درباره ادامه یا توقف آن تصمیم درستی بگیریم. تعیین KPIهای بازاریابی مانند نرخ تبدیل، هزینه جذب مشتری، میزان تعامل یا بازگشت سرمایه، امکان ارزیابی عملکرد را فراهم می‌کند.
تغییر مداوم مسیر بدون تحلیل
بازار تغییر می‌کند و استراتژی نیز باید قابلیت اصلاح داشته باشد؛ اما تغییر مداوم مسیر بدون بررسی داده‌ها، باعث پراکندگی منابع می‌شود. یک استراتژی مارکتینگ حرفه‌ای باید انعطاف‌پذیر باشد، اما هر تغییر در آن باید بر اساس شواهد و نتایج واقعی انجام شود.
در نهایت، موفقیت یک استراتژی بیشتر از آنکه به تعداد فعالیت‌های بازاریابی وابسته باشد، به کیفیت تصمیم‌گیری، شناخت بازار و توانایی اندازه‌گیری و اصلاح مسیر بستگی دارد.
چگونه اثربخشی استراتژی مارکتینگ را اندازه‌گیری کنیم؟
یک استراتژی مارکتینگ زمانی ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد که بتوان نتیجه آن را اندازه‌گیری کرد. صرفاً افزایش بازدید، تعداد دنبال‌کنندگان یا حجم تبلیغات نمی‌تواند موفقیت یک استراتژی را ثابت کند؛ مهم این است که بدانیم هر فعالیت تا چه اندازه به هدف تعیین‌شده نزدیک شده است.
KPIهای بازاریابی را مشخص کنید
شاخص‌های کلیدی عملکرد یا KPI باید متناسب با هدف انتخاب شوند. برای مثال، اگر هدف افزایش آگاهی از برند باشد، شاخص‌هایی مانند میزان دسترسی و تعامل اهمیت پیدا می‌کنند؛ اما برای یک کمپین فروش، نرخ تبدیل، تعداد سرنخ‌های ایجادشده و هزینه جذب مشتری معیارهای مهم‌تری هستند.
هزینه و بازده را مقایسه کنید
یکی از مهم‌ترین بخش‌های ارزیابی، بررسی رابطه میان هزینه‌های بازاریابی و نتایج به‌دست‌آمده است. تحلیل ROI بازاریابی کمک می‌کند مشخص شود کدام فعالیت‌ها ارزش بیشتری برای کسب‌وکار ایجاد کرده‌اند و بودجه در کدام بخش‌ها باید افزایش یا کاهش پیدا کند.
نتایج را تحلیل و مسیر را اصلاح کنید
اندازه‌گیری نباید آخرین مرحله باشد. داده‌های به‌دست‌آمده باید دوباره وارد فرآیند تصمیم‌گیری شوند تا نقاط قوت حفظ و بخش‌های ضعیف اصلاح شوند. به این ترتیب، استراتژی مارکتینگ به یک مسیر پویا تبدیل می‌شود که با تغییر رفتار مشتری، شرایط بازار و نتایج واقعی به‌روزرسانی خواهد شد.
جمع‌بندی
استراتژی مارکتینگ مسیر حرکت برند را از شناخت بازار و مخاطب تا انتخاب کانال، اجرای فعالیت‌های بازاریابی و اندازه‌گیری نتایج مشخص می‌کند. یک استراتژی مؤثر باید بر پایه داده، اهداف روشن و شناخت مزیت رقابتی شکل بگیرد و با تغییر شرایط بازار، امکان اصلاح و بهینه‌سازی داشته باشد.
اگر به دنبال تدوین و اجرای یک استراتژی بازاریابی هدفمند برای رشد برند و حضور مؤثرتر در بازار هستید، ماکو با تمرکز بر کسب‌وکارهای تخصصی، به طراحی مسیرهای بازاریابی متناسب با اهداف و نیازهای برند کمک می‌کند. برای شناخت بهتر فرصت‌های رشد و انتخاب راهکار مناسب، می‌توانید با ماکو در ارتباط باشید.
سؤالات متداول درباره استراتژی مارکتینگ
۱. استراتژی مارکتینگ چیست؟
استراتژی مارکتینگ برنامه‌ای هدفمند برای تعیین بازار هدف، جایگاه برند، اهداف بازاریابی و مسیر رسیدن به آن‌هاست.
۲. چرا تدوین استراتژی مارکتینگ اهمیت دارد؟
استراتژی مارکتینگ به برند کمک می‌کند منابع خود را هدفمندتر مصرف کند و فعالیت‌های بازاریابی را در مسیر مشخصی پیش ببرد.
۳. تفاوت استراتژی مارکتینگ و برنامه بازاریابی چیست؟
استراتژی مسیر و تصمیم‌های کلان را مشخص می‌کند، اما برنامه بازاریابی اقدامات، زمان‌بندی و منابع لازم برای اجرای آن مسیر را تعیین می‌کند.
۴. آیا هر کسب‌وکاری به استراتژی مارکتینگ نیاز دارد؟
بله، هر کسب‌وکاری برای شناخت بهتر بازار، مخاطب و مسیر رشد خود می‌تواند از یک استراتژی بازاریابی متناسب با شرایطش استفاده کند.
۵. چگونه موفقیت یک استراتژی مارکتینگ را بسنجیم؟
با تعیین KPIهای مناسب و بررسی شاخص‌هایی مانند نرخ تبدیل، هزینه جذب مشتری، میزان فروش و بازگشت سرمایه می‌توان عملکرد استراتژی را ارزیابی کرد.
منابع
- PubMed – Marketing strategy: an essential component of business development
- PubMed – Healthcare marketing: A review of the literature
- PubMed – Integrated marketing communications: a strategic priority in health and medicine
- PubMed – Pharmaceutical marketing in a new age
- PubMed – Marketing of medicines in primary care